kan een kortere werkweek werken zonder dat resultaten, kwaliteit of continuïteit onder druk komen te staan? in zweden en noorwegen is er wederom een succesvolle pilot afgerond op basis van de 4-daagse werkweek. na twee jaar voorbereiding en een pilot van zes maanden is het antwoord helder: ja, mits organisaties anders gaan werken.
op 2 februari 2026 zijn de resultaten gepubliceerd van 4 day week sweden & norway, één van de grootste scandinavische onderzoeken naar kortere werkweken tot op heden. de studie werd uitgevoerd in 2024–2025 door the rework & met 4 day week global, samen met onderzoekers van karlstad university en boston college. het ging nadrukkelijk niet om één sector of type organisatie, maar om een brede doorsnede van de economie. dit uiteraard om een goed beeld te geven van de effecten in de diverse organisaties.
wat zijn de cijfers:
- 11 organisaties namen deel.
- 269 medewerkers in de enquête
- 77 diepte-interviews gedaan in 8 organisaties
- 143 dagboekinzendingen van 31 deelnemers
*deelnemers varieerden van een regionaal ziekenhuis en gemeentelijke diensten tot energiebedrijven, adviesbureaus, evenementenorganisaties en non-profits.
de pilot: arbeidstijdverkorting, zelfde resultaat
alle organisaties werkten volgens het 100/80/100™-model. dat komt neer op:
- 100% salaris
- ±80% werktijd
- 100% resultaat
de pilot duurde zes maanden en werd voorafgegaan door een intensieve voorbereidingsperiode. die voorbereiding bleek cruciaal te zijn. er was geen vast format: sommige organisaties kozen voor een 4-daagse week, anderen voor roulatie van vrije dagen of een 6-urige werkdag. de reductie van werktijd werd aangepast aan het type werk en de organisatie.
wat veel organisaties natuurlijk willen weten is eenvoudig: wat gebeurt er met prestaties en resultaten?
van de 10 organisaties met prestatiegegevens: had geen enkele organisatie een slechter economisch resultaat dan het jaar ervoor, sommige rapporteerden daarentegen juist betere resultaten. de publieke en non-profitorganisaties bleven stabiel en binnen de begrotingseisen. het ziekteverzuim daalde, bij de 8 organisaties waar de data van bekend is. bij 3 organisaties beschikten ze niet over data.
opvallend is dat de reductie van werktijd niet leidde tot hogere ervaren werkdruk. wat vaak wel gezegd wordt (dit zagen we ook bij AFAS). de werkelijke werkdruk stijgt, de ervaren werkdruk daalt. dit is terug te zien in de toegenomen productiviteit.
- +13% hogere productiviteit.
- +10% verhoging van de werkcapaciteit (het werd makkelijker om goed werk te leveren)
- geen enkele toename van ervaren werkintensiteit.
daarnaast rapporteerden organisaties verbeteringen in creativiteit, samenwerking en kwaliteit van dienstverlening. dit sluit direct aan bij bijvoorbeeld de pilot van de gemeente south cambridgeshire
welke effect heeft het op gezondheid en de kwaliteit van leven?
de grootste en meest consistente effecten werden gemeten op gezondheid en welzijn. zoals verwacht levert de 4-daagse werkweek
- een reductie op van −19% minder stress
- nam het aantal minuten slaap per nacht toe met +24 minuten
- halveerde het aantal mensen dat slaapproblemen had.
- nam het aandeel medewerkers toe zonder angstklachten >> 46,5% naar 64,6%
- nam de algehele tevredenheid met het leven toe met +25%
de 4-daagse werkweek blijkt keer op keer te zorgen voor minder tijdsarmoede, minder conflict tussen werk & privé. dat betaalt zich uit in gezondere en uitgeruste medewerkers.
herstel als voorwaarden om goed te kunnen functioneren?
een centraal inzicht uit het onderzoek: herstel(tijd) is geen luxe en geen afwezigheid van werk, maar een voorwaarde om duurzame prestaties te kunnen leveren. het gaat dan specifiek om zowel intern herstel (gedurende de werkdag) als extern herstel (buiten de werkdag om).
de 4-daagse werkweek zorgt voor een betere ontkoppeling van werk en dat leidt ertoe dat mensen als ze aan het werk zijn beter werk leveren en beter bestand zijn tegen een hoge(re) werkdruk. meer uren werken leidt dan ook niet automatisch tot betere resultaten. energie, focus en cognitief herstel zijn doorslaggevend voor zowel productiviteit als duurzame inzetbaarheid, in alle levensfases.
de onderzoekers vatten de interventies dan ook samen als volgt: “de 4-daagse werkweek is niet de oplossing op zich. het is het resultaat van slimmer werken en meer welzijn.” dit is waar we met werkvierentwintig ook voor pleiten: door slimmer te werken zetten we de tijdswinst om in gezondheidswinst.
na de pilotfase zijn 10 van de 11 organisaties gegaan voor een permanente korte werkweek of een verlening van de pilot. slechts 1 organisatie is gestopt. dit komt overeen met andere pilots, waar grofweg 90% van de organisaties na 1 jaar nog steeds een 4-daagse werkweek cq kortere werkweek heeft. dit specifieke onderzoek loopt nog door tot halverwege 2026.
wederom een succesvolle pilot, wie volgt?
deze scandinavische studie laat zien dat wat soms tegenstrijdig klinkt: minder lang werken om meer gedaan te krijgen een hele goede methode is om naast een aantrekkelijke werkgever ook stappen te zetten in productiviteit en het welbevinden van mensen. dat deze 2 elkaar dan ook juist versterken. kortere werkweken kunnen leiden tot gelijke of zelfs betere resultaten, een hogere productiviteit en betere gezondheid.
heb je dit artikel gelezen en wil je graag deelnemen aan de nederlandse pilot, meld je dan aan. plan dan hier een vrijblijvend gesprek in.
voor het originele rapport ga naar: https://www.therework.se/artiklar/nyforskningsstudie